TMK m. 35 — Mülkiyet Hakkının Kapsamı sayfasının kaynağını görüntüle

Türk Medeni Kanunu'nun 35. maddesi, mülkiyet hakkının kapsamını düzenlerken Anayasa'nın 35. maddesi ile güvence altına alınan bu hakkın sınırlarını ve kamu yararı amacıyla getirilen kısıtlamaları belirler. Makalede, mülkiyet hakkının unsurları, sınırlandırılması ve Anayasa Mahkemesi'nin güncel kararları ışığında değerlendirilmesi ele alınmaktadır.

== Genel Bakış ==
=== Kısa Tanım ===

Mülkiyet hakkı, kişiye eşya üzerinde en geniş yetkileri sağlayan ayni haktır. Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 35. maddesi, mülkiyet hakkının kapsamını belirlerken, Anayasa'nın 35. maddesi ise bu hakkı temel bir hak olarak güvence altına alır. Mülkiyet hakkı, sahibine hukuk düzeninin sınırları içinde eşyayı kullanma, yararlanma ve tasarruf etme yetkisi verir.

=== Detaylı Açıklama ===

=== Mülkiyet Hakkının Unsurları ===

Mülkiyet hakkı, klasik anlamda üç temel yetkiyi içerir:

* '''Kullanma (usus):''' Malikin eşyayı doğrudan kullanma, ondan fiilen yararlanma yetkisidir.
* '''Yararlanma (fructus):''' Malikin eşyanın ürünlerinden ve gelirlerinden yararlanma yetkisidir.
* '''Tasarruf (abusus):''' Malikin eşya üzerinde hukuki işlemler yapma, onu devretme, rehin verme veya yok etme yetkisidir.

Bu yetkiler, TMK m. 35'te "malik, kanun çerçevesinde, eşyasını kullanma, ondan yararlanma ve onun üzerinde tasarrufta bulunma hakkına sahiptir" şeklinde ifade edilmiştir.

=== Mülkiyet Hakkının Sınırları ===

Mülkiyet hakkı mutlak olmayıp, kamu yararı ve başkalarının hakları ile sınırlıdır. Anayasa'nın 35. maddesine göre, mülkiyet hakkı ancak kamu yararı amacıyla ve kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar şunları içerir:

* '''Kanuni sınırlamalar:''' İmar hukuku, çevre hukuku, kültür varlıkları hukuku gibi alanlarda getirilen kısıtlamalar.
* '''Kamu yararı gerekçesiyle sınırlamalar:''' Kamulaştırma, ipotek, haciz gibi işlemler.
* '''Komşuluk hukukundan kaynaklanan sınırlamalar:''' TMK m. 737 vd. düzenlenen taşkınlık yasağı, manzara kapatma yasağı gibi.

=== Anayasa Mahkemesi'nin Güncel Kararı Işığında Değerlendirme ===

Anayasa Mahkemesi'nin 2016/19 başvuru numaralı kararında, kamu mülkiyetinin de Anayasa'nın 35. maddesi güvencesi altında olduğu vurgulanmıştır. Kararda, "Özel mülkiyet gibi, kamu mülkiyeti de Anayasa'nın 35. maddesinin güvencesi altındadır. Zira, özel mülkiyeti güvenceye alan Anayasa'nın, kamu mülkiyetini güvencesiz bıraktığı düşünülemez" ifadesi yer almaktadır. Ayrıca, devletin mülkiyet hakkını koruyucu önlemler alma yükümlülüğü (pozitif yükümlülük) olduğu belirtilmiştir.

=== Mülkiyet Hakkının Kapsamına İlişkin Önemli Noktalar ===

* '''Taşınır ve taşınmaz mülkiyeti:''' TMK, taşınır (m. 762 vd.) ve taşınmaz (m. 704 vd.) mülkiyetini ayrı ayrı düzenlemiştir.
* '''Mülkiyetin kazanılması:''' Aslen (işgal, ihraz, zamanaşımı) ve devren (sözleşme, miras) kazanma yolları vardır.
* '''Mülkiyetin korunması:''' Malik, mülkiyet hakkına yapılan tecavüzlere karşı istihkak davası (TMK m. 683/2) ve elatmanın önlenmesi davası (TMK m. 683/3) açabilir.

=== Yasal Süreç ===

Mülkiyet hakkının ihlali durumunda izlenecek yollar:

# '''Arabuluculuk:''' Zorunlu arabuluculuk kapsamında olan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulmalıdır.
# '''Dava açma:''' Mülkiyet hakkının ihlali nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açılabilir.
# '''Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru:''' Diğer yollar tükendikten sonra, mülkiyet hakkının ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'ne başvurulabilir.

== Hukuki Dayanaklar ==
* '''Türk Medeni Kanunu m. 35:''' Mülkiyet hakkının kapsamını düzenleyen temel madde. [https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4721&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 Mevzuat kaynağı]\n* '''Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 35:''' Mülkiyet hakkını temel hak olarak güvence altına alan madde. [https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2709&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 Mevzuat kaynağı]

== Uygulama ve Süreç ==
İçerikte yer alan açıklamalar ve başvuru adımları somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

== Sık Sorulan Sorular ==
'''Mülkiyet hakkı sınırsız mıdır?'''

Hayır, mülkiyet hakkı kamu yararı ve başkalarının hakları ile sınırlıdır. Anayasa'nın 35. maddesi, bu hakkın ancak kamu yararı amacıyla ve kanunla sınırlanabileceğini belirtir.\n\n'''Kamu mülkiyeti de Anayasa'nın 35. maddesi kapsamında mıdır?'''

Evet, Anayasa Mahkemesi kararlarına göre kamu mülkiyeti de Anayasa'nın 35. maddesinin güvencesi altındadır. Devlet, kamu mallarını korumakla yükümlüdür.

== Dikkat Edilmesi Gerekenler ==
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olay, güncel mevzuat ve süreler ayrıca değerlendirilmelidir.

== Kaynak ==
[https://hukukipedia.org/makale/tmk-m-35-mulkiyet-hakkinin-kapsami Ana site makalesini görüntüle]

[[Kategori:Hukuk Konuları]]