İçeriğe atla

Tehdit

Hukukipedia sitesinden

Tehdit, bir kimseye kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına ya da mal varlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinin bildirilmesi suretiyle kişinin iç huzurunun, karar verme ve hareket etme serbestisinin ihlal edilmesini cezalandıran, hürriyete karşı suçlar grubundaki bir ceza hukuku suçudur.[1]

Bu suç ile korunan hukuki değer; bireylerin ruhsal ve psikolojik dinginliği, manevi bütünlüğü ile korku ve baskı altında kalmadan iradesini serbestçe belirleyebilme özgürlüğüdür.

Hukuki Dayanak

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) "Hürriyete Karşı Suçlar" başlıklı yedinci bölümünde, 106. maddede düzenlenmiştir:

  • Madde 106/1 (1. Cümle): Hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik basit tehdit suçunu ve cezasını düzenler.
  • Madde 106/1 (2. Cümle): Mal varlığına veya sair kötülüklere yönelik tehdit suçunu hükme bağlar.
  • Madde 106/2: Suçun nitelikli hâllerini (silahla, imzasız mektupla, birden fazla kişiyle vb.) belirler.
  • Madde 106/3: Tehdit amacıyla kasten öldürme, kasten yaralama veya mala zarar verme suçunun işlenmesi durumunda gerçek içtima hükümlerinin uygulanacağını düzenler.

Suçun Unsurları

Maddi Unsurlar

  • Geleceğe Yönelik Bir Kötülüğün Bildirilmesi: Tehdidin konusu, failin gelecekte gerçekleştireceğini iddia ettiği haksız bir kötülük (şer) olmalıdır. Gerçekleşmiş veya geçmişte kalan fiiller tehdit oluşturmaz.
  • Failin İradesine Bağlılık İzlenimi: Bildirilen kötülüğün vuku bulması, mağdurun gözünde failin iradesine bağlı görünmelidir. Failin kontrolünde olmayan doğa olayları veya soyut beddualar tehdit kapsamında değerlendirilmez.
  • Elverişlilik ve Ciddiyet: Kullanılan söz veya eylemlerin nesnel olarak muhatabında korku yaratmaya elverişli ve ciddi nitelikte olması gerekir. Mağdurun fiilen korkmuş olması zorunlu değildir; fiilin korkutucu güç ve yetenekte olması suçun tamamlanması için yeterlidir (tehlike suçu).
  • İletilme Biçimi: Tehdit sözlü, yazılı, görsel iletiyle, mesajla veya ima yoluyla fiziki hareketlerle (örneğin boğaz kesme işareti yaparak) gerçekleştirilebilir. Gıyapta yapılan tehdidin suç oluşturması için en az iki kişiyle ihtilat edilerek veya mağdurun duyabileceği vasıtalarla iletilmesi gerekir.

Manevi Unsur

Suç yalnızca doğrudan kastla işlenebilir; taksirle tehdit suçu oluşmaz. Failin bildirdiği kötülüğü gerçekten gerçekleştirme niyetinde olup olmaması önemsizdir; mağduru korkutma ve iradesini baskı altına alma bilinciyle hareket etmesi yeterlidir.

Nitelikli Tehdit Hâlleri (TCK m. 106/2)

Suçun aşağıdaki şekillerde işlenmesi, mağdur üzerindeki korkutucu etkisinin ve fiilin vehametinin yüksekliği sebebiyle daha ağır cezalandırılır:

  • Silahla işlenmesi (a bendi): Ateşli veya kesici silahlar başta olmak üzere TCK m. 6 anlamındaki silahlarla korkutma yapılması.
  • Kişinin kendisini tanınmayacak bir hâle koyması suretiyle veya imzasız mektupla işlenmesi (b bendi): Kimliğin gizlenmesi veya özel işaretler/rumuzlar kullanılması.
  • Birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi (c bendi): Failler arasında fiili bir iştirak iradesinin bulunması ve bunun toplu güç gösterisine dönüşmesi.
  • Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi (d bendi).

Yaptırımlar ve Yargılama Usulü

Tehdit Türü Öngörülen Ceza Soruşturma Usulü Uzlaştırma
Hayata, Vücut veya Cinsel Dokunulmazlığa Yönelik (m. 106/1-1. Cümle) 6 aydan 2 yıla kadar hapis Re'sen (şikâyete bağlı değil) Uzlaştırmaya tabidir
Malvarlığına veya Sair Kötülüklere Yönelik (m. 106/1-2. Cümle) 6 aya kadar hapis veya adli para cezası Şikâyete bağlıdır (6 ay) Uzlaştırmaya tabidir
Nitelikli Tehdit (m. 106/2) 2 yıldan 5 yıla kadar hapis Re'sen (şikâyete bağlı değil) Uzlaştırmaya tabi değildir

Diğer Suçlarla İlişkisi ve Suçların İçtimai

  • Yağma Suçu ile Ayrım: Tehdit bir malın teslim alınması veya verilmesine karşı koyulmaması amacıyla kullanılırsa eylem tehdit olmaktan çıkar; araç fiil vasfını kazanarak yağma suçunu oluşturur.
  • Şantaj Suçu ile Ayrım: Bir kimseye kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yaptırmak ya da menfaat temin etmek amacıyla hakkın kötüye kullanılacağının bildirilmesi veya şeref/saygınlığa zarar verileceğinin belirtilmesi hâlinde şantaj suçu (TCK m. 107) oluşur.
  • Gerçek İçtima Kuralı (TCK m. 106/3): Tehdit amacıyla kasten yaralama, mala zarar verme veya kasten öldürme eylemi gerçekleştirilirse, fail hem tehditten hem de gerçekleştirdiği netice suçundan ayrı ayrı cezalandırılır.

Muhakeme Usulü ve Görevli Mahkeme

  • Görevli Mahkeme: Tehdit suçunun hem basit hem de nitelikli tüm hâllerinde yargılama görevi 5235 sayılı Kanun uyarınca Asliye Ceza Mahkemesine aittir.
  • Özel Yargılama: TCK m. 106/1 kapsamında kalan basit tehdit fiilleri, soruşturma aşamasında uzlaşma sağlanamadığı takdirde dosyanın durumuna göre Ceza Muhakemesi Kanunu m. 251 uyarınca Basit Yargılama Usulü ile duruşmasız olarak da karara bağlanabilir.

Ayrıca Bakınız

Kaynakça

  1. ↑ Özgenç, İzzet (2021). *Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler*. Ankara: Seçkin Yayıncılık.