Sulh Ceza Hakimliği

Sulh ceza hakimliği, Türk ceza yargılaması sisteminde, yürütülen soruşturmalar aşamasında kanunların hakime verdiği görevleri yerine getirmek, kararları almak ve idari yaptırımlara karşı yapılan itirazları incelemek amacıyla kurulmuş olan özel nitelikli bir ilk derece ceza mahkemesidir. 6545 sayılı Kanun ile 2014 yılında kurulmuş olup, bünyesinde heyet barındırmayan, tek bir hakimden oluşan yargı merciidir.

Sulh ceza hakimlikleri, asıl yargılamayı yapan (mahkûmiyet veya beraat kararı veren) mahkemeler değildir. Görev alanları büyük oranda soruşturma (savcılık) evresi ile sınırlıdır.

Başlıca Görev ve Yetkileri

Soruşturma aşamasında kişilerin hak ve özgürlüklerini doğrudan kısıtlayan en kritik koruma tedbirlerine karar verme yetkisi Sulh Ceza Hakimliğine aittir. Temel görevleri şunlardır:

Tutuklama ve Adli Kontrol: Cumhuriyet savcısının istemi üzerine, şüphelinin tutuklanmasına, tutukluluk halinin devamına veya adli kontrol (yurt dışı çıkış yasağı, imza yükümlülüğü vb.) altına alınmasına karar vermek.
Arama ve El Koyma: Soruşturma kapsamında şüphelilerin ev, iş yeri veya üst aramalarına; suç delili teşkil eden eşyalara veya malvarlığı değerlerine el konulmasına karar vermek.
Telekomünikasyon Yoluyla İletişimin Denetlenmesi: Kanunda belirtilen katalog suçlar kapsamında şüphelilerin telefonlarının dinlenmesi, sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi veya kayda alınması kararlarını onaylamak.
Gizli Soruşturmacı ve Teknik Araçlarla İzleme: Kamu görevlilerinin gizli soruşturmacı olarak görevlendirilmesine veya şüphelilerin teknik araçlarla (kamera, ses kaydı vb.) izlenmesine karar vermek.
Erişimin Engellenmesi ve İçerik Çıkarma: İnternet ortamında yapılan yayınlarda kişilik haklarının ihlali veya suç işlenmesi şüphesiyle (5651 sayılı kanun kapsamında) web sitelerine erişimin engellenmesine veya içeriğin çıkarılmasına karar vermek.

İdari Yaptırımlara Karşı İtiraz Mercii

Sulh Ceza Hakimlikleri, sadece ceza soruşturmalarına bakmaz; devletin idari kurumları tarafından kesilen birçok idari cezaya karşı yapılacak yasal itirazları da karara bağlar:

Trafik Cezaları: Sürücülere veya araç plakalarına kesilen trafik idari para cezalarının iptali talepleri.
İdari Para Cezaları: Kolluk kuvvetleri (Polis/Jandarma) veya mülki amirlikler tarafından Kabahatler Kanunu uyarınca (maske takmama, gürültü yapma, kapalı alanda tütün tüketimi vb.) kesilen idari para cezalarına karşı itirazlar.

Yargılama Usulü ve Kararlara İtiraz

Sulh Ceza Hakimliği, koruma tedbirleri (tutuklama, adli kontrol) dışındaki işleri ve idari para cezası itirazlarını genellikle duruşma açmaksızın **dosya (evrak) üzerinden** inceleyerek karara bağlar.
Yatay İtiraz Usulü: Sulh Ceza Hakimliğinin verdiği kararlara karşı bir üst mahkemeye (örneğin Asliye Ceza Mahkemesine) gidilmez. Karara itiraz, o yerde birden fazla Sulh Ceza Hakimliği varsa numara olarak onu takip eden Sulh Ceza Hakimliğine (1. Sulh Ceza'nın kararına karşı 2. Sulh Ceza'ya) yapılır. Eğer o yerde tek bir hakimlik varsa, en yakın yerdeki Sulh Ceza Hakimliğine gönderilir. İtiraz süresi kararın tefhim veya tebliğinden itibaren 7 gündür.