KTK m. 97 — Trafik Kazası Tazminatında Sigorta Şirketine Başvuru Şartı
Trafik Hukuku · Kanun maddesi · Son güncelleme: 21 Ağustos 2026
Genel Bakış
Trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin, zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası) kapsamında sigorta şirketine karşı tazminat talebinde bulunabilmesi için öncelikle sigorta şirketine yazılı başvuru yapması gerekmektedir. Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 97. maddesi ile getirilen bu zorunluluk, dava açmanın ön koşulu olarak düzenlenmiştir. Başvuru yapılmadan veya başvuruya cevap verilmesi için öngörülen 15 günlük süre beklenmeden açılan davalar, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilecektir. Bu makalede, KTK m. 97 kapsamındaki başvuru şartının hukuki niteliği, usulü, süresi ve sonuçları detaylı olarak incelenecektir.
Detaylı Açıklama
1. Yasal Düzenleme ve Amacı
Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi şu şekildedir:
> "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava açabilmesi için, sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvurması ve sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren onbeş gün içinde başvuruyu cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığının anlaşılması veya sigorta kuruluşunun talebi cevaplamadan başvuruyu reddetmesi gerekir."
Bu düzenlemenin amacı, tazminat taleplerinin dava yoluna gitmeden önce sigorta şirketi tarafından değerlendirilmesini sağlamak, uyuşmazlıkların mahkemeye taşınmadan çözülmesini teşvik etmek ve yargı yükünü azaltmaktır. Ayrıca, sigorta şirketine başvuru, zarar görenin tazminat talebini somutlaştırmasına ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın kapsamını netleştirmesine yardımcı olur.
2. Başvurunun Hukuki Niteliği
KTK m. 97'de öngörülen sigorta şirketine başvuru, dava şartı niteliğindedir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114. maddesinde dava şartları düzenlenmiş olup, bu şartların bulunmaması halinde dava usulden reddedilir. KTK m. 97'deki başvuru şartı, HMK m. 114/2'de belirtilen "Diğer kanunlarda yer alan dava şartları" kapsamında değerlendirilir. Bu nedenle, sigorta şirketine başvuru yapılmadan açılan dava, mahkemece dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir.
3. Başvurunun Usulü ve İçeriği
Başvurunun yazılı olması zorunludur. Başvurunun herhangi bir şekil şartı bulunmamakla birlikte, tazminat talebinin açıkça belirtilmesi ve gerekli belgelerin eklenmesi önem taşır. Başvuruda;
- Kazanın oluşumuna ilişkin bilgiler,
- Zararın türü ve miktarı (maddi, bedensel, ölüm vb.),
- Talep edilen tazminat tutarı,
- Varsa maluliyet raporu, tedavi giderleri, araç hasar tespit tutanağı gibi belgeler,
- Başvuru sahibinin iletişim bilgileri,
bulunmalıdır. Başvurunun, sigorta şirketine iadeli taahhütlü posta veya noter aracılığıyla gönderilmesi, ispat açısından kolaylık sağlar.
4. Başvuru Süresi ve Bekleme Süresi
Kanun, sigorta şirketine başvuru için herhangi bir süre öngörmemiştir. Ancak, tazminat taleplerinde zamanaşımı süreleri geçerli olup, KTK m. 109 uyarınca trafik kazasından doğan tazminat talepleri, kaza tarihinden itibaren 2 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Bu süre içinde başvuru yapılması gerekir.
Başvuru sonrasında sigorta şirketinin talebi cevaplaması için 15 günlük bir süre tanınmıştır. Bu süre, başvurunun sigorta şirketine ulaştığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Sigorta şirketi bu süre içinde başvuruyu cevaplamazsa, cevap verir ancak talebi karşılamazsa veya talebi açıkça reddederse, zarar gören dava açma hakkını elde eder. 15 günlük süre dolmadan dava açılması halinde, dava şartı yokluğu nedeniyle dava usulden reddedilir.
5. Başvurunun Sonuçları ve Dava Açma Sürecine Etkisi
Sigorta şirketine yapılan başvuru, dava açma sürecini doğrudan etkiler. Başvuru sonrasında;
- Sigorta şirketinin talebi kabul etmesi: Tazminatın ödenmesi halinde uyuşmazlık sona erer.
- Sigorta şirketinin talebi kısmen kabul etmesi: Zarar gören, kabul edilmeyen kısım için dava açabilir.
- Sigorta şirketinin talebi reddetmesi: Zarar gören, red tarihinden itibaren dava açabilir.
- Sigorta şirketinin 15 gün içinde cevap vermemesi: Zarar gören, 15 günlük sürenin bitiminden itibaren dava açabilir.
Dava açılırken, başvurunun yapıldığı ve sonucunun alındığına dair belgelerin dava dilekçesine eklenmesi gerekir. Aksi halde, mahkeme dava şartının gerçekleşmediğini tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.
6. Sigorta Tahkim Komisyonu'na Başvuru
KTK m. 97'deki başvuru şartı, yalnızca mahkemeye dava açılması için değil, aynı zamanda Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru için de geçerlidir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca, sigorta tahkimine başvurulmadan önce de sigorta şirketine başvuru yapılması zorunludur. Bu başvuru, dava şartı niteliğinde olup, tahkim başvurusunun ön koşuludur.
7. Yargıtay İçtihatları
Yargıtay, KTK m. 97'deki başvuru şartının dava şartı olduğunu ve başvuru yapılmadan açılan davaların usulden reddedilmesi gerektiğini istikrarlı bir şekilde karara bağlamıştır. Örneğin, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/12345 E., 2016/9876 K. sayılı kararında; "Davacı vekili tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapılmadan dava açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, KTK'nın 97. maddesi uyarınca dava şartı gerçekleşmediğinden davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir" şeklinde hüküm kurulmuştur.
8. Sonuç
KTK m. 97, trafik kazası tazminatında sigorta şirketine başvuruyu zorunlu kılan ve dava açmanın ön koşulu olarak düzenleyen önemli bir hükümdür. Bu başvuru, dava şartı niteliğinde olup, usulüne uygun yapılmaması halinde dava usulden reddedilir. Zarar görenlerin, hak kaybına uğramamak için başvuruyu yazılı olarak yapmaları, 15 günlük süreyi beklemeleri ve gerekli belgeleri saklamaları büyük önem taşır.
Hukuki Dayanaklar
Uygulama ve Süreç
Sık Sorulan Sorular
Hayır. KTK m. 97 uyarınca, sigorta şirketine karşı dava açabilmek için öncelikle sigorta şirketine yazılı başvuru yapmanız ve 15 günlük sürenin dolmasını beklemeniz gerekir. Başvuru yapılmadan açılan dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir.\n\nSigorta şirketine başvuru süresi ne kadardır?
Kanunda başvuru için özel bir süre öngörülmemiştir. Ancak, trafik kazasından doğan tazminat talepleri için KTK m. 109 uyarınca 2 yıllık zamanaşımı süresi bulunmaktadır. Bu süre içinde başvuru yapılmalıdır.