Ödeme Emrine İtiraz

Ödeme emrine itiraz, icra dairesi tarafından kendisine yönelik bir icra takibi başlatıldığını bildiren ödeme emri (veya icra emri) tebliğ edilen borçlunun, takibe konu olan borca, takibin şekline, faize, borcun miktarına veya icra dairesinin yetkisine karşı koymak amacıyla yaptığı yasal başvurudur. İtiraz usulü, başlatılan icra takibinin türüne (ilamsız takip veya kambiyo takibi) göre büyük değişiklik gösterir.

1. Genel Haciz Yoluyla (İlamsız) Takipte İtiraz

Bir mahkeme kararına veya kambiyo senedine dayanmayan, düz alacak iddiaları için başlatılan genel ilamsız takiplerde itiraz süreci borçlu lehine oldukça kolaydır.

İtiraz Süresi: Ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gündür. Bu süre hak düşürücüdür.
İtiraz Mercii: İtiraz başvurusu, takibin başlatıldığı İcra Müdürlüğüne bir dilekçeyle veya sözlü beyanın tutanağa geçirilmesiyle yapılır. Mahkemeye başvurulmaz.
İtirazın Türleri:
- İmzaya İtiraz: Takibe dayanak gösterilen adi belgedeki (sözleşme vb.) imzanın kendisine ait olmadığını iddia etmedir. Açıkça belirtilmesi zorunludur.
- Borca İtiraz: Borcun hiç doğmadığı, ödendiği, zamanaşımına uğradığı, miktarının veya faizinin hatalı olduğu ya da icra dairesinin yetkisiz olduğu yönündeki tüm diğer itirazlardır.
Takibe Etkisi: Süresi içinde yapılan geçerli bir itiraz, icra takibini kendiliğinden durdurur. Alacaklı, borçlunun itirazını hükümden düşürmek için dava (itirazın iptali veya itirazın kaldırılması davası) açıp kazanmadığı sürece borçluya karşı hiçbir haciz işlemi yapamaz.

2. Kambiyo Senetlerine Özgü Takipte İtiraz

Bono, çek veya poliçeye dayalı olarak başlatılan kambiyo takiplerinde borçlunun sorumluluğu daha ağırdır ve takip kolayca durmaz.

İtiraz Süresi: Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gündür. Borcu ödeme süresi ise 10 gündür.
İtiraz Mercii: İcra dairesine yapılan itirazlar geçersizdir. İtirazın mutlaka İcra Hukuk Mahkemesine bir dava dilekçesiyle yapılması gerekir.
Takibe Etkisi: İcra Hukuk Mahkemesinde dava açılması icra takibini kendiliğinden durdurmaz. Borçlunun mallarının haczedilmesini engellemek için mahkemeden alacağın %15'i oranında teminat karşılığında takibin durdurulmasına yönelik "ihtiyati tedbir" kararı alması şarttır.

İlamlı Takipte (Mahkeme Kararında) Durum

Eğer alacaklı bir mahkeme kararına (ilama) dayanarak takip başlatmışsa borçluya "ödeme emri" değil, "icra emri" gönderilir.

İlamlı takiplerde borcun olmadığı veya ödendiği iddiasıyla icra dairesine itiraz edilemez.
Borçlu, borcu mahkeme kararından sonra ödediğini veya borcun zamanaşımına uğradığını iddia ediyorsa, icra emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde İcra Hukuk Mahkemesinden "icranın geri bırakılmasını" talep etmek zorundadır. Yerel mahkeme kararını üst mahkemeye taşıyan borçlu ise icrayı durdurmak için teminat sunarak tehir-i icra (icranın geri bırakılması) kararı almalıdır.

Gecikmiş İtiraz

Borçlu, kusuru olmaksızın (örneğin ağır hastalık, doğal afet, kaza veya yurt dışında bulunma gibi mücbir sebeplerle) 7 veya 5 günlük yasal itiraz süresini kaçırmışsa gecikmiş itiraz yoluna başvurabilir.

Engel mazeretin ortadan kalktığı günden itibaren 3 gün içinde, mazeretini kanıtlayan belgelerle birlikte İcra Hukuk Mahkemesine başvurulmalıdır.
Mahkeme mazereti haklı bulursa itirazı kabul eder ve duran takibi eski haline getirir. Gecikmiş itiraz davası açılması, hakim aksine bir tedbir kararı vermedikçe takibi ve hacizleri kendiliğinden durdurmaz.