Avukat
Avukat, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca, yargının kurucu unsurlarından olan bağımsız savunmayı serbestçe temsil eden, hukuki bilgi ve tecrübelerini adaletin hizmetine ve kişilerin yararlanmasına tahsis eden meslek mensubudur.
Avukatlık, sadece bir serbest meslek olmayıp aynı zamanda bir kamu hizmetidir. Avukatlar, müvekkillerinin haklarını mahkemeler, idari makamlar ve resmi kurumlar nezdinde vekaletname aracılığıyla savunurlar.
Görev ve Yetkileri
Avukatların hukuki süreçlerdeki başlıca görev ve yetkileri şunlardır:
- Hukuki Danışmanlık ve Rehberlik: Gerçek veya tüzel kişilere karşılaştıkları hukuki sorunlarda muhtemel sonuçları analiz ederek yol gösterir.
- Dava Takibi ve Temsil: Müvekkili adına dava açar, açılan davalara cevap verir, duruşmalara katılır ve icra takipleri yürütür.
- Dilekçe ve Sözleşme Düzenleme: İhtarname, ihbarname, vasiyetname, dava dilekçeleri ile ticari veya şahsi her türlü hukuki sözleşmeyi hazırlar.
- Belge İnceleme Yetkisi: Avukatlar, vekaletname olmasa dahi yargı organları, icra daireleri ve diğer resmi kurumlardaki dava dosyalarını inceleme yetkisine sahiptir.
- Uzlaştırma Yetkisi: Avukatlık Kanunu m. 35/A uyarınca avukatlar, dava açılmadan önce veya davanın devamı sırasında müvekkillerinin karşı tarafla uzlaşmasını sağlayarak sulh tutanağı düzenleyebilirler. Bu tutanak ilam niteliğindedir.
Meslek İlkeleri ve Yükümlülükleri
Avukatlar mesleklerini icra ederken kanunla ve Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları ile belirlenmiş sıkı ilkelere tabidirler:
- Sır Saklama Yükümlülüğü: Avukatlar, mesleki faaliyetleri sebebiyle öğrendikleri tüm bilgileri ömür boyu sır olarak saklamakla yükümlüdür. Müvekkilin rızası olsa dahi bu bilgileri ifşa etmekten kaçınabilirler.
- Bağımsızlık: Avukat, mesleğini icra ederken başta devlet kurumları ve müvekkili olmak üzere her türlü dış etkiden bağımsız hareket etmek zorundadır.
- Özen ve Sadakat Borcu: Avukat, üstlendiği işi müvekkilinin menfaatlerini en üst düzeyde koruyacak şekilde, özenle ve hukuka uygun yöntemlerle yürütmekle mükelleftir.
- Reklam Yasağı: Avukatların iş elde etmek amacıyla reklam yapmaları, tabelalarında veya internet sitelerinde ticari unvanlar kullanmaları yasaktır.
Nasıl Avukat Olunur?
Türkiye'de avukatlık mesleğini icra edebilmek için yasal olarak şu şartların taşınması gerekir:
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak ve bir Hukuk Fakültesinden mezun olmak.
- Kanunun öngördüğü Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS) kapsamında başarılı olmak.
- Bir yıllık zorunlu avukatlık stajı dönemini (altı ayı mahkemelerde, altı ayı kıdemli bir avukatın yanında) başarıyla tamamlamak.
- Avukatlığa engel bir mahkumiyetin veya adli sicil kaydının bulunmaması.
- Staj bitiminde ilgili baroda ant içerek avukatlık ruhsatnamesi almak ve baro levhasına yazılmak.