İçeriğe atla

Hakimler Savcılar Kurulu

Hukukipedia sitesinden
09.07, 11 Eylül 2026 tarihinde Admin (mesaj | katkılar) tarafından oluşturulmuş 1750 numaralı sürüm ("200px|çerçevesiz|sağ '''Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK)''', Türkiye'deki adli ve idari yargı hâkimleri ile Cumhuriyet savcılarının atama, nakil, geçici yetkilendirme, terfi, kadro dağıtımı ve disiplin cezaları gibi tüm özlük işlerini yürütmekle görevli en üst düzey idari organdır. Kurulun doğrudan bir yargılama yetkisi bulunmadığından mahkeme statüsünde değildir. Anayasa'n..." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu)
(fark) ← Önceki sürüm | Güncel sürüm (fark) | Sonraki sürüm → (fark)

Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), Türkiye'deki adli ve idari yargı hâkimleri ile Cumhuriyet savcılarının atama, nakil, geçici yetkilendirme, terfi, kadro dağıtımı ve disiplin cezaları gibi tüm özlük işlerini yürütmekle görevli en üst düzey idari organdır. Kurulun doğrudan bir yargılama yetkisi bulunmadığından mahkeme statüsünde değildir. Anayasa'nın 159. maddesi uyarınca, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre görev yapar.


Kurumsal ve Teşkilat Yapısı

Kurul, **13 üyeden** oluşur ve **iki daire** halinde çalışır. Yapısal hiyerarşisi ve üyelerinin dağılımı şu şekildedir:

  • Kurul Başkanı: Adalet Bakanı, Kurulun başkanıdır.
  • Doğal Üye: Adalet Bakanı Yardımcısı, Kurulun sürekli ve doğal üyesidir.
  • Cumhurbaşkanı Tarafından Seçilenler: Cumhurbaşkanı; üçünü birinci sınıf adli yargı hâkim ve savcıları, birini ise birinci sınıf idari yargı hâkim ve savcıları arasından olmak üzere toplam **4 üyeyi** doğrudan atar.
  • TBMM Tarafından Seçilenler: Türkiye Büyük Millet Meclisi; üçünü Yargıtay üyeleri, birini Danıştay üyeleri, üçünü ise yükseköğretim kurumlarının hukuk dallarında görev yapan öğretim üyeleri ile avukatlar arasından olmak üzere toplam **7 üyeyi** üye tamsayısının nitelikli çoğunluğuyla seçer.
  • Görev Süresi: Üyelerin görev süresi **4 yıldır** ve süresi biten bir üye yeniden seçilebilir. Yedek üyelik sistemi bulunmamaktadır.

Başlıca Görev ve Yetkileri

Hâkimler ve Savcılar Kurulu, yargı çalışanlarının mesleki hayatını şekillendiren çok geniş idari ve denetim yetkilerine sahiptir:

  • Atama ve Kararnameler: Hâkim ve savcıların mesleğe kabul edilmesi, görev yerlerinin belirlenmesi (yaz ve güz kararnameleri) ve mahkemelerin yetki çevrelerinin düzenlenmesi.
  • Yüksek Mahkeme Üyeliği Seçimi: Boşalan **Yargıtay ve Danıştay üyelerinin** seçimini gerçekleştirmek.
  • Yükselme ve Terfi: Hâkim ve savcıların birinci sınıfa ayrılma derecelerini, mümtazen yükselmelerini ve periyodik terfi işlemlerini karara bağlamak.
  • Disiplin ve Denetim: Hâkim ve savcıların görevlerini kanunlara ve meslek etiğine uygun yapıp yapmadıklarını HSK Teftiş Kurulu aracılığıyla denetlemek; şikayetler üzerine inceleme ve soruşturma yürütmek, gerekli hallerde meslekten ihraç dahil disiplin cezaları vermek.

Kararlarına Karşı Başvuru ve İtiraz Yolları

  • Kurulun daireleri tarafından (1. veya 2. Daire) verilen kararlara karşı, doğrudan yargı yoluna gidilemez. İlk olarak ilgili kararın yeniden incelenmesi için kararı veren daireye **"yeniden inceleme"** başvurusu yapılır.
  • Dairenin yeniden inceleme sonucunda verdiği karara karşı ise Kurul bünyesindeki **HSK Genel Kurulu**'na "itiraz" müracaatında bulunulur.
  • Yargı Yolu İstisnası: Anayasa uyarınca, HSK kararlarına karşı kural olarak yargı yolu kapalıdır. Bu kuralın **tek istisnası meslekten çıkarma (ihraç) cezalarıdır**. HSK Genel Kurulu tarafından verilen meslekten ihraç kararlarına karşı, ilgililer tarafından **Danıştay** nezdinde iptal davası açılabilir. Diğer kararlar (nakil, kınama, terfi etmeme vb.) kesin olup yargı denetimi dışındadır.