Dijital Platformlarda İçerik Kaldırma ve Erişim Engelleme: 5651 Sayılı Kanun Kapsamında Güncel Uygulama ve Başvuru Yolları
Bilişim Hukuku · Rehber · Son güncelleme: 21 Ağustos 2026
Genel Bakış
Dijital platformlarda yayınlanan içeriklerin hukuka aykırılık teşkil etmesi durumunda, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun kapsamında içerik kaldırma ve erişim engelleme kararları alınabilmektedir. Bu kararlar, belirli katalog suçlar için doğrudan, diğer hukuka aykırılıklar için ise mahkeme kararıyla uygulanır. Kararlara karşı sulh ceza hakimliğine itiraz ve Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yolları mevcuttur.
Detaylı Açıklama
5651 Sayılı Kanun'un Kapsamı ve Temel Kavramlar
5651 sayılı Kanun, internet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesini amaçlar. Kanun kapsamında "içerik sağlayıcı", "yer sağlayıcı", "erişim sağlayıcı" ve "toplu kullanım sağlayıcı" gibi aktörler tanımlanmıştır. İçerik kaldırma, belirli bir içeriğin yayından kaldırılması; erişim engelleme ise belirli bir yayına veya yayın kısmına erişimin tamamen engellenmesidir.
Erişim Engelleme Kararı Verilebilecek Suçlar (Katalog Suçlar)
5651 sayılı Kanun'un 8. maddesinde sayılan suçlar (katalog suçlar) için doğrudan erişim engelleme kararı verilebilir. Bu suçlar şunlardır:
- İntihara yönlendirme (TCK m.84)
- Çocukların cinsel istismarı (TCK m.103)
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımını özendirme (TCK m.190)
- Sağlık için tehlikeli madde temini (TCK m.194)
- Müstehcenlik (TCK m.226)
- Fuhuş (TCK m.227)
- Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama (TCK m.228)
- Atatürk aleyhine işlenen suçlar (5816 sayılı Kanun)
Bu suçların varlığı halinde, Cumhuriyet savcısı tarafından resen veya talep üzerine erişim engelleme kararı verilebilir. Karar, 24 saat içinde hakim onayına sunulur.
Diğer Hukuka Aykırılıklar ve Özel Hayatın Gizliliği
Katalog suçlar dışında kalan hukuka aykırılıklar (örneğin, kişilik haklarına saldırı, telif hakkı ihlali, özel hayatın gizliliğinin ihlali) için erişim engelleme kararı ancak mahkeme kararıyla mümkündür. 5651 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca, içerik nedeniyle hakları ihlal edilen kişi, yer sağlayıcıya başvurarak içeriğin kaldırılmasını talep edebilir. Yer sağlayıcı, talebi 24 saat içinde cevaplamak zorundadır. Aksi halde veya talebin reddi halinde, sulh ceza hakimliğine başvurulabilir.
Özel hayatın gizliliğinin ihlali durumunda ise 5651 sayılı Kanun'un 9/A maddesi uyarınca, mağdur doğrudan sulh ceza hakimliğine başvurarak erişim engelleme talebinde bulunabilir. Hakim, 24 saat içinde karar verir.
Başvuru Yolları
Sulh Ceza Hakimliğine İtiraz
Erişim engelleme kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edilebilir. İtiraz, kararı veren hakimlik dışındaki bir sulh ceza hakimliği tarafından incelenir ve 6 gün içinde karara bağlanır. İtirazın kabulü halinde erişim engeli kaldırılır.
Anayasa Mahkemesi'ne Bireysel Başvuru
Erişim engelleme kararı nedeniyle ifade özgürlüğü, özel hayata saygı hakkı gibi temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiğini düşünen kişi, iç hukuk yollarını tükettikten sonra Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunabilir. Anayasa Mahkemesi, başvuruyu kabul edilebilirlik ve esas yönünden inceler. Örneğin, Anayasa Mahkemesi'nin 2015/1856 başvuru numaralı "Twitter kararı" olarak bilinen kararında, erişim engelleme kararının ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmedilmiştir.
Güncel Uygulama ve İçtihatlar
Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları, erişim engelleme kararlarının orantılılık ilkesine uygun olması gerektiğini vurgulamaktadır. Özellikle, içeriğin tamamına değil, yalnızca hukuka aykırı kısmına erişimin engellenmesi (URL bazlı engelleme) esas alınmalıdır. Ayrıca, kararların gerekçeli olması ve somut delillere dayanması zorunludur.
Sonuç
Dijital platformlarda içerik kaldırma ve erişim engelleme, temel hak ve özgürlükler ile kamu düzeni arasında hassas bir denge gerektirir. 5651 sayılı Kanun, bu dengeyi sağlamak amacıyla belirli usuller öngörmüş, ancak uygulamada ortaya çıkan sorunlar nedeniyle yargısal denetim yolları genişletilmiştir. Hak ihlallerine karşı sulh ceza hakimliği ve Anayasa Mahkemesi bireysel başvurusu etkili başvuru yolları olarak öne çıkmaktadır.
Hukuki Dayanaklar
Uygulama ve Süreç
Sık Sorulan Sorular
Erişim engelleme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edilebilir. İtiraz, kararı veren hakimlik dışındaki bir sulh ceza hakimliği tarafından incelenir ve 6 gün içinde karara bağlanır.\n\nÖzel hayatın gizliliğinin ihlali nedeniyle erişim engelleme nasıl talep edilir?
Özel hayatın gizliliğinin ihlali durumunda, mağdur doğrudan sulh ceza hakimliğine başvurarak erişim engelleme talebinde bulunabilir. Hakim, 24 saat içinde karar verir. Ayrıca, yer sağlayıcıya başvurarak içeriğin kaldırılması da talep edilebilir.