İcra müdürlüğü

İcra müdürlüğü (resmi adıyla icra dairesi), mahkemeler tarafından verilen kararların ya da kanunun izin verdiği diğer alacakların (bkz: kambiyo senedi, sözleşme vb.) borçlular tarafından rızaen ödenmemesi halinde, devlet gücünü kullanarak bu alacakların zorla tahsil edilmesini sağlayan birincil adli kurumdur. Adalet Bakanlığı bünyesinde, her adliyede ayrı birer daire olarak faaliyet gösterirler.

İcra müdürlükleri kendi başlarına "Kimin haklı olduğuna" karar veren bir mahkeme değildir. Görevleri, ellerindeki resmi belgelere veya taleplere dayanarak sadece paranın veya hakkın tahsil edilmesi işlemlerini fiziki olarak yürütmektir.

Başlıca Görev ve Yetkileri Nelerdir?

İcra müdürlükleri, icra ve iflas hukukunun en işlek organı olarak şu temel işlemleri yürütür:

Takip Başlatmak ve Tebligat Göndermek: Alacaklının başvurusu üzerine borçluya yönelik icra takibi açmak; borçluya borcunu ödemesi veya itiraz etmesi için yasal bildirimleri (bkz: ödeme emrine itiraz) göndermek.
Haciz İşlemlerini Yürütmek: Borcunu yasal süresi içinde ödemeyen ve takibi kesinleşen borçluların evine, iş yerine giderek mallarını kaydetmek (haciz yapmak); banka hesaplarına, maaşlarına veya araçlarına sistem üzerinden elektronik haciz koymak.
Malların Satışı ve Paraya Çevirme: Haczedilen malları (araba, ev, eşya vb.) ihale veya açık artırma usulüyle satarak nakit paraya çevirmek.
Dosya Hesabı Yapmak (Kapak Hesabı): Borcun ödendiği gün itibarıyla ana para, faiz, harçlar ve masraflar dahil toplam borç tutarını kuruşu kuruşuna hesaplamak (bkz: kapak hesabı).
Alacaklılara Parayı Dağıtmak: Borçludan tahsil edilen veya satıştan elde edilen parayı, yasal kesintileri yaptıktan sonra alacaklıya teslim etmek.
Çocuk Teslimi ve Tahliye İşlemleri: Sadece para alacakları değil; mahkemenin verdiği ev tahliyesi veya çocukla kişisel ilişki kurulması (çocuk teslimi) gibi kararları da gerektiğinde kolluk kuvvetleriyle (polis/jandarma) birlikte zorla yerine getirmek.

İcra Müdürlüğünün İşlemlerine Karşı Ne Yapılabilir? (Şikayet Yolu)

İcra müdürleri ve memurları işlemleri yaparken tamamen özgür değillerdir; yasalara sıkı sıkıya bağlı kalmak zorundadırlar.

İcra müdürlüğünün yaptığı bir işlemin (örneğin; yanlış kişinin malının haczedilmesi, hatalı faiz hesabı yapılması veya kanunen haczedilemeyecek olan emekli maaşına haciz konulması) hukuka aykırı olduğunu düşünen borçlu veya alacaklı bu duruma itiraz edebilir.
Bu itiraz, icra dairesinin kendisine değil, o daireyi denetlemekle görevli olan İcra Hukuk Mahkemesine bir dilekçe ile yapılır. Bu başvuru türüne hukukta **"İcra Şikayeti"** denir ve işlemin öğrenildiği günden itibaren 7 gün içinde yapılması gerekir.

Vatandaşlar İçin İcra Takibi Sorgulama

Vatandaşlar, adlarına açılmış bir icra takibi olup olmadığını veya borçlu/alacaklı oldukları icra dosyalarının durumunu adliyeye gitmeden internet üzerinden kolayca takip edebilirler. Bunun için e-Devlet şifresi ile [UYAP Vatandaş Portalı](https://uyap.gov.tr "UYAP Vatandaş Portalı Giriş Ekranı") sistemine giriş yapılması ve sol menüdeki "İcra Dosyaları" sekmesinin kullanılması yeterlidir.