Kesin Mühlet

Kesin mühlet, konkordato sürecinde geçici mühlet aşamasını başarıyla tamamlayan ve konkordato projesinin başarıya ulaşma ihtimali kuvvetli bulunan borçluya, alacaklılar toplantısını gerçekleştirmek, teklifleri müzakere etmek ve mahkeme tasdikine kadar geçen sürede mali tablolarını toparlamak üzere asliye ticaret mahkemesi tarafından verilen yasal koruma ve yapılandırma süresidir.

Bu kurum, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) çerçevesinde borçlunun iflastan korunmasını sağlayan esas inceleme, oylama ve nihai karar evresidir.

Yasal Dayanak ve Görevli Mahkeme

Kesin mühlet rejimi, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 289 ila 304. maddeleri arasında düzenlenmiştir.

• Görevli Mahkeme: Kesin mühlet kararı vermeye, bu süreyi uzatmaya veya kaldırmaya görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir.
• Kararın Niteliği: Geçici mühlet süresi sona ermeden önce, konkordato komiserinin sunduğu ayrıntılı gerekçeli rapor ile borçlunun mali durumu değerlendirilerek duruşmalı bir inceleme sonucunda verilir.

Süreler ve Uzatma

• Standart Süre: Mahkemece borçluya kural olarak 1 yıl kesin mühlet verilir (İİK m. 289/3).
• Uzatma Süresi: Güçlük arz eden, alacaklı sayısı çok fazla olan veya karmaşık mali yapılara sahip dosyalarda; komiserin gerekçeli talebi ve borçlunun başvurusu üzerine mahkemece bu süre en fazla 6 ay daha uzatılabilir.
• Dolayısıyla kesin mühletin toplam süresi azami 1 yıl 6 aydır.

Alacaklılar Kurulu

Kesin mühlet kararı verilirken veya kesin mühlet içinde mahkemece uygun görülmesi hâlinde, alacaklıları temsil etmek üzere bir alacaklılar kurulu oluşturulabilir (İİK m. 289/4):

• Sayısı yediyi geçmemek ve tek sayıda olmak kaydıyla farklı alacaklı sınıflarını (finansal kuruluşlar, rehinli alacaklılar, tedarikçiler vb.) temsil eden üyelerden teşekkül eder.
• Kurul, komiserin faaliyetlerini denetler, komisere tavsiyelerde bulunur ve kanunda öngörülen hâllerde mahkemeye görüş bildirir.

Kesin Mühletin Hukuki Sonuçları

Kesin mühlet verilmesiyle birlikte geçici mühletin doğurduğu sonuçlar devam eder ve borçlu ile alacaklılar bakımından şu kesin hükümler uygulanır:

İcra Takipleri Bakımından (İİK m. 294)

• 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre yapılan takipler de dâhil olmak üzere borçlu aleyhine hiçbir icra takibi başlatılamaz.
• Evvelce başlatılmış bulunan mevcut icra takipleri derhâl durur.
• İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararları infaz edilemez.
• Takip yasağı sebebiyle zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez.
• İstisna: İşçi alacakları ile nafaka borçları gibi imtiyazlı alacaklar için takip başlatılabilir veya başlatılmış takiplere devam edilebilir (ancak bu takiplerde de borçlunun malları muhafaza altına alınamaz).

Rehinli Alacaklar Bakımından (İİK m. 295)

Rehinle temin edilmiş alacaklar için rehnin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatılabilir veya başlamış takiplere devam edilebilir. Ancak kesin mühlet süresince rehinli malın satışı gerçekleştirilemez ve muhafaza tedbirleri uygulanamaz.

Faizler Bakımından (İİK m. 294/3)

Kesin mühletin ilanı tarihinden itibaren kural olarak adi alacaklar için faiz işlemesi durur. Rehinle temin edilmiş alacaklar ise bu kuralın istisnasıdır; rehin limitini aşmamak kaydıyla rehinli borçlar için faiz işlemeye devam eder.

Sözleşmeler ve Borçlunun Tasarruf Yetkisi (İİK m. 296, 297)

• Borçlunun taraf olduğu ve işletmesi için hayati önem taşıyan sözleşmeler, borçlunun konkordato talep etmiş olması veya kesin mühlet alması gerekçe gösterilerek feshedilemez.
• Borçlu, kural olarak mahkemenin atadığı konkordato komiserinin gözetimi ve izni altında faaliyetlerine devam eder.
• Borçlu mahkemenin izni olmaksızın rehin tesis edemez, kefil olamaz, taşınmazlarını devredemez ve ivazsız (karşılıksız) tasarruflarda bulunamaz; aksi takdirde yapılan işlemler hükümsüz sayılır.

Geçici Mühlet ile Kesin Mühlet Karşılaştırması

Kriter	Geçici Mühlet	Kesin Mühlet
Yasal Süre	3 ay (en fazla 2 ay uzatmayla toplam 5 ay)	1 yıl (en fazla 6 ay uzatmayla toplam 1,5 yıl)
Verilme Şartı	Şekli evrakın ve belgelerin eksiksiz sunulması	Konkordatonun başarı şansının raporda kuvvetli görülmesi
İnceleme Usulü	Kural olarak tensiben / evrak üzerinden verilir	Duruşmalı olarak, alacaklıların itirazları dinlenerek verilir
Alacaklılar Toplantısı	Bu aşamada toplantı ve oylama yapılmaz	Alacaklılar toplantısı ve nisap oylaması bu aşamada tamamlanır
Alacaklılar Kurulu	Bulunmaz	Mahkemece teşkil edilebilir

Kesin Mühlet İçinde Gerçekleştirilen İşlemler

Kesin mühlet sürecinde nihai mahkeme tasdikine giden yolda şu yasal prosedürler icra edilir:

1. Alacakların Bildirilmesi Daveti: Komiser, alacaklıları alacaklarını bildirmeye Ticaret Sicili Gazetesi ve Basın İlan Kurumu aracılığıyla davet eder (İİK m. 299).
2. Alacaklar Hakkında Borçlunun Beyanı: Bildirilen alacak iddiaları hakkında borçlunun kabul veya ret beyanları alınır (İİK m. 300).
3. Alacaklılar Toplantısı ve Oylama: Borçlunun teklif ettiği konkordato projesi, komiser gözetiminde toplanan alacaklılarca müzakere edilir ve İİK m. 302'de aranan çifte nisaptan birine ulaşılıp ulaşılamadığı tutanağa bağlanır.
4. Nihai Komiser Raporu: Oylama sonuçlarını, mali durumu ve projenin tasdik şartlarını içeren nihai rapor asliye ticaret mahkemesine tevdi edilir.

Kesin Mühletin Kaldırılması veya İflas

• Borçlunun Mali Durumunun Düzelmesi: Borçlunun mali yapısı konkordatoya gerek kalmaksızın düzelirse, komiserin raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak süreci sonlandırır (İİK m. 291).
• Başarısızlık veya Hileli Davranış: Borçlunun iflası kaçınılmaz hâle gelirse, komiserin ikazlarına uyulmazsa veya alacaklıları zarara sokmaya yönelik muvazaalı tasarruflar tespit edilirse mahkeme kesin mühleti kaldırarak borçlunun doğrudan doğruya iflasına karar verir (İİK m. 292). Bu süreçte alacaklıları zarara uğratan borçlular hakkında ayrıca hileli iflas (TCK m. 161) hükümleri işletilir.

Ayrıca Bakınız

• Konkordato
• İcra ve İflas Kanunu
• Asliye Ticaret Mahkemesi
• Hileli İflas
• İbra
• Müflis