Noter: Revizyonlar arasındaki fark
"{{Hukuk kurumu bilgi kutusu | ad = Noter / Noterlik | resim = 200px | açıklama = Uluslararası noterlik mührü sembolü | türü = Kamu Hizmeti / Çekişmesiz Yargı | ilgili_kanun = 1512 sayılı Noterlik Kanunu (Türkiye) | görevli_mercii = Adalet Bakanlığı / Noterler Birliği | yetki_alanı = Hukuki güvenliği sağlama, belgeleme, tescil | önceki_biçim = Ka..." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu |
k __notoc__ ibaresi kaldırıldı |
||
| (Bir diğer kullanıcıdan 5 ara revizyon gösterilmiyor) | |||
| 1. satır: | 1. satır: | ||
{{Hukuk kurumu bilgi kutusu | {{Hukuk kurumu bilgi kutusu | ||
| ad = Noter / Noterlik | | ad = Noter / Noterlik | ||
| türü = [[Kamu Hizmeti]] / [[Çekişmesiz Yargı]] | |||
| | |||
| ilgili_kanun = 1512 sayılı Noterlik Kanunu (Türkiye) | | ilgili_kanun = 1512 sayılı Noterlik Kanunu (Türkiye) | ||
| görevli_mercii = Adalet Bakanlığı / Noterler Birliği | | görevli_mercii = [[Adalet Bakanlığı]] / [[Noterler Birliği]] | ||
| yetki_alanı = Hukuki güvenliği sağlama, belgeleme, tescil | | yetki_alanı = Hukuki güvenliği sağlama, belgeleme, tescil | ||
| önceki_biçim = Katip-i Adl (Osmanlı Dönemi) | | önceki_biçim = [[Katip-i Adl]] (Osmanlı Dönemi) | ||
}} | }} | ||
08.28, 7 Eylül 2026 itibarı ile sayfanın şu anki hâli
| Noter / Noterlik | |
|---|---|
| Kurum Bilgileri | |
| Türü: | Kamu Hizmeti / Çekişmesiz Yargı |
| İlgili Kanun: | 1512 sayılı Noterlik Kanunu (Türkiye) |
| Görevli Mercii: | Adalet Bakanlığı / Noterler Birliği |
| Yetki Alanı: | Hukuki güvenliği sağlama, belgeleme, tescil |
| Önceki Biçimi: | Katip-i Adl (Osmanlı Dönemi) |
Noter ya da Noterlik, hukuki güvenliği sağlamak ve anlaşmazlıkları önlemek amacıyla işlemleri belgelendiren, resmiyet kazandıran ve kanunların verdiği diğer görevleri yapan resmi bir kamu hizmetidir.[1]
Hukuk sistemlerinde noterler, mahkemelerin üzerindeki iş yükünü hafifleten ve "çekişmesiz yargı" (nizasız kaza) alanına giren birçok işlemi resmi makam sıfatıyla yerine getiren bağımsız profesyonellerdir.
Tarihçe
Noterlik kurumunun kökeni Roma Hukuku'na dayanır. Roma'da devlet görevlilerinin ve hatiplerin konuşmalarını hızlıca not eden, sözleşmeleri kaleme alan kişilere "notarius" denmekteydi. Zamanla bu unvan, hazırlanan belgelerin doğruluğunu onaylayan güvenilir kamu görevlilerini tanımlamak için kullanılmaya başlanmıştır.
Osmanlı döneminde bu görev, mahkemelerde kadıların gözetiminde çalışan ve sözleşmeleri yazıya döken Kâtip-i Adl (Adalet Katibi) tarafından yerine getirilirdi. Cumhuriyet döneminde ise kurum modernleştirilerek 1929 yılında ilk Noterlik Kanunu yürürlüğe girmiş, günümüzdeki yapısını ise 1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu ile almıştır.
Görev ve Yetkileri
Noterlerin temel işlevi, hukuki işlemlerin kalıcılığını ve doğruluğunu tescil etmektir. Başlıca görevleri şunlardır:
- Düzenleme Şeklindeki İşlemler: Vasiyetname, vekaletname, gayrimenkul satış vaadi ve ölünceye kadar bakma sözleşmeleri gibi kanunen noter huzurunda yapılması zorunlu olan işlemlerdir.
- Onaylama (Tasdik) İşlemleri: Dışarıda hazırlanmış olan dilekçe, sözleşme veya çeviri (tercüme) gibi belgelerin altındaki imzaların ilgili kişiye ait olduğunu onaylama işlemidir.
- İhtarname ve İhbarname Gönderme: Bir tarafın, diğer tarafa hukuki bir talebi veya bildirimi resmi yolla iletmesini sağlar.
- Emanet Kabul Etme: Mahkemeler veya taraflar tarafından teslim edilen belge, para veya değerli eşyaları koruma altına alır.
- Tespit İşlemleri: Bir durumun, eşyanın veya bilgisayar ortamındaki bir verinin o anki mevcut halini resmi olarak kayıt altına alır.
Noter Olma Şartları (Türkiye)
Türkiye Cumhuriyeti'nde noterlik, Adalet Bakanlığı tarafından yönetilen kamusal bir statüdür. Noter olabilmek için kanunen şu şartlar aranmaktadır:
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
- Hukuk fakültesi mezunu olmak,
- Avukatlık stajını tamamlamış ve avukatlık ruhsatnamesini almış olmak,
- Noterlik stajını tamamlayarak "Noterlik Belgesi" almaya hak kazanmış olmak.
Türkiye'de noterler devlet memuru değildir; kendi nam ve hesaplarına çalışırlar ancak Adalet Bakanlığı'nın sıkı denetimine tabidirler.
Dünyada Noterlik Sistemleri
Dünyada iki temel noterlik sistemi mevcuttur:
- Kıta Avrupası (Latin) Noterlik Sistemi: Türkiye, Fransa, Almanya ve İtalya gibi ülkelerde uygulanır. Bu sistemde noterler hukukçudur, kamu görevlisi sayılırlar ve hazırladıkları belgeler mahkemede kesin delil niteliğindedir.
- Anglo-Sakson (Common Law) Noterlik Sistemi: İngiltere ve ABD gibi ülkelerde uygulanır. Bu sistemde noterlerin (Notary Public) hukukçu olma zorunluluğu çoğunlukla yoktur. Görevleri genellikle sadece imza tasdiki ve kimlik doğrulaması ile sınırlıdır; belgenin içeriğinin hukuka uygunluğunu denetlemezler.
Ayrıca Bakınız
Kaynakça
- ↑ 1512 sayılı Noterlik Kanunu, Madde 1.