Admin: /* Şikâyete Bağlı Olmayan Ancak Kanunda Sayılan Suçlar */

2026-09-05T18:48:49Z

Şikâyete Bağlı Olmayan Ancak Kanunda Sayılan Suçlar

← Önceki sürüm		18.48, 5 Eylül 2026 tarihindeki hâli
21. satır:		21. satır:
	=== Şikâyete Bağlı Olmayan Ancak Kanunda Sayılan Suçlar ===		=== Şikâyete Bağlı Olmayan Ancak Kanunda Sayılan Suçlar ===
	Kovuşturması re'sen yürütülen bazı suç tipleri kanun koyucu tarafından özel olarak uzlaştırmaya dâhil edilmiştir:		Kovuşturması re'sen yürütülen bazı suç tipleri kanun koyucu tarafından özel olarak uzlaştırmaya dâhil edilmiştir:
	* Kasten yaralama (üçüncü fıkrada sayılan ağır hâller hariç; TCK m. 86/1, m. 86/2),		* [[Kasten yaralama]] (üçüncü fıkrada sayılan ağır hâller hariç; TCK m. 86/1, m. 86/2),
	* Taksirle yaralama (TCK m. 89),		* [[Taksirle yaralama]] (TCK m. 89),
	* Tehdit (TCK m. 106/1),		* [[Tehdit]] (TCK m. 106/1),
	* Konut dokunulmazlığının ihlali (TCK m. 116),		* Konut dokunulmazlığının ihlali (TCK m. 116),
	* İş ve çalışma hürriyetinin ihlali (TCK m. 117/1),		* İş ve çalışma hürriyetinin ihlali (TCK m. 117/1),

Admin: /* Ayrıca Bakınız */

2026-09-05T18:48:04Z

Ayrıca Bakınız

← Önceki sürüm		18.48, 5 Eylül 2026 tarihindeki hâli
73. satır:		73. satır:
	* [[Asliye Ceza Mahkemesi]]		* [[Asliye Ceza Mahkemesi]]
	* [[Dolandırıcılık]]		* [[Dolandırıcılık]]
	* [[Güveni ~~kötüye kullanma~~]]		* [[Güveni Kötüye Kullanma]]
	* [[Arabuluculuk]]		* [[Arabuluculuk]]
	* [[Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar]]		* [[Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar]]

Admin: "NOTOC '''Uzlaştırma''', ceza muhakemesi hukukunda mağdur ve failin, tarafsız ve bağımsız bir uzlaştırmacının rehberliğinde bir araya gelerek suçtan kaynaklanan zararın giderilmesi ve uyuşmazlığın mahkeme dışı yöntemlerle barışçıl bir şekilde çözüme kavuşturulmasını sağlayan bir onarıcı adalet kurumudur.Centel, Nur; Zafer, Hamide (2021). Ceza Muhakemesi Hukuku. İstanbul: Beta Basım. Bu kurum ile..." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu

2026-09-05T18:47:41Z

"__NOTOC__ '''Uzlaştırma''', ceza muhakemesi hukukunda mağdur ve failin, tarafsız ve bağımsız bir uzlaştırmacının rehberliğinde bir araya gelerek suçtan kaynaklanan zararın giderilmesi ve uyuşmazlığın mahkeme dışı yöntemlerle barışçıl bir şekilde çözüme kavuşturulmasını sağlayan bir onarıcı adalet kurumudur.<ref>Centel, Nur; Zafer, Hamide (2021). *Ceza Muhakemesi Hukuku*. İstanbul: Beta Basım.</ref> Bu kurum ile..." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu

Yeni sayfa

__NOTOC__
'''Uzlaştırma''', ceza muhakemesi hukukunda mağdur ve failin, tarafsız ve bağımsız bir uzlaştırmacının rehberliğinde bir araya gelerek suçtan kaynaklanan zararın giderilmesi ve uyuşmazlığın mahkeme dışı yöntemlerle barışçıl bir şekilde çözüme kavuşturulmasını sağlayan bir [[onarıcı adalet]] kurumudur.<ref>Centel, Nur; Zafer, Hamide (2021). *Ceza Muhakemesi Hukuku*. İstanbul: Beta Basım.</ref>

Bu kurum ile ceza adalet sisteminde geleneksel cezalandırıcı yaklaşımın yerine failin sorumluluk üstlenmesi, mağdurun maddi ve manevi tatmini ile uyuşmazlığın tarafların rızasıyla hızlıca sonlandırılması amaçlanır.

== Hukuki Dayanak ==
Türk ceza muhakemesinde uzlaştırma;
* 5271 sayılı [[Ceza Muhakemesi Kanunu]]'nun (CMK) 253, 254 ve 255. maddelerinde,
* 5237 sayılı [[Türk Ceza Kanunu]]'nun (TCK) 73. maddesinin 8. fıkrasında,
* Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği'nde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

== Uzlaştırma Kapsamındaki Suçlar ==
CMK'nin 253. maddesi uyarınca bir fiilin uzlaştırma kapsamında kabul edilebilmesi için şu şartlardan birini taşıması gerekir:

=== Şikâyete Bağlı Suçlar ===
Soruşturulması ve kovuşturulması [[şikâyet hakkı|şikâyete bağlı]] olan suçlar kural olarak uzlaştırma kapsamındadır. Ancak;
* Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (örneğin cinsel taciz),
* Israrlı takip suçu,
şikâyete tabi olsalar dahi kanunen açıkça uzlaştırma kapsamı dışında bırakılmıştır.

=== Şikâyete Bağlı Olmayan Ancak Kanunda Sayılan Suçlar ===
Kovuşturması re'sen yürütülen bazı suç tipleri kanun koyucu tarafından özel olarak uzlaştırmaya dâhil edilmiştir:
* Kasten yaralama (üçüncü fıkrada sayılan ağır hâller hariç; TCK m. 86/1, m. 86/2),
* Taksirle yaralama (TCK m. 89),
* Tehdit (TCK m. 106/1),
* Konut dokunulmazlığının ihlali (TCK m. 116),
* İş ve çalışma hürriyetinin ihlali (TCK m. 117/1),
* Hırsızlığın bazı nitelikli ve az cezayı gerektiren hâlleri (TCK m. 144),
* Kullanma hırsızlığı (TCK m. 146),
* Basit [[dolandırıcılık]] (TCK m. 157),
* Alacağın tahsili amacıyla dolandırıcılık (TCK m. 159),
* Basit ve nitelikli [[güveni kötüye kullanma]] (TCK m. 155),
* Bedelsiz senedi kullanma (TCK m. 156),
* Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (TCK m. 234),
* Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması (TCK m. 239/1, 239/2).

> '''Birlikte İşlenme Engeli:''' Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde uzlaştırma hükümleri uygulanmaz (CMK m. 253/3).

== Süreç ve İşleyiş ==

=== Soruşturma Evresinde Uzlaştırma ===
* [[Cumhuriyet Başsavcılığı]] bünyesindeki Uzlaştırma Bürosu tarafından dosya bir uzlaştırmacıya tevdi edilir.
* Uzlaştırmacı, taraflara uzlaşma teklifinde bulunur. Taraflar teklifi değerlendirmek üzere '''3 günlük''' süreye sahiptir.
* Uzlaştırmacıya raporunu hazırlaması için en fazla '''30 günlük''' süre verilir; bu süre en çok 20 gün daha uzatılabilir.

=== Kovuşturma Evresinde Uzlaştırma ===
Dava açıldıktan sonra suçun uzlaştırma kapsamında olduğunun anlaşılması hâlinde [[Asliye Ceza Mahkemesi]] yargılamayı durdurarak dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir (CMK m. 254).

=== Edim Türleri ===
Uzlaşma edimli veya edimsiz olarak gerçekleşebilir. Taraflar kanuna ve ahlaka aykırı olmamak kaydıyla her türlü edim üzerinde anlaşabilir:
* Maddi veya manevi zararın tamamen ya da kısmen tazmin edilmesi,
* Belirli bir kamu yararı kuruluşuna bağış yapılması (örneğin Mehmetçik Vakfı, Kızılay vb.),
* Mağdurdan bizzat veya basın yoluyla özür dilenmesi,
* Bir kamu hizmetinde ücretsiz çalışma veya fidan dikme gibi sembolik/onarıcı eylemler.

== Hukuki Sonuçları ==

{| class="wikitable"
! Durum !! Soruşturma Evresindeki Sonuç !! Kovuşturma Evresindeki Sonuç
|-
| '''Uzlaşma Sağlanırsa (Edim defaten ifa edilirse)''' || [[Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar]] (KYOK) verilir. || Kamu davasının düşmesine karar verilir.
|-
| '''Edim İleri Tarihe / Taksite Bağlanırsa''' || [[Kamu davasının açılmasının ertelenmesi]] kararı verilir. || [[Hükmün açıklanmasının geri bırakılması]] (HAGB) kararı verilir.
|-
| '''Uzlaşma Sağlanamazsa''' || İddianame düzenlenerek kamu davası açılır. || Mahkeme durduğu yerden yargılamaya devam eder.
|}

* '''Tazminat Davası Açılamaması:''' Uzlaşmanın gerçekleşmesi ve edimin yerine getirilmesi hâlinde mağdur, aynı fiilden dolayı fail aleyhine artık hukuk mahkemelerinde maddi veya manevi tazminat davası açamaz (CMK m. 253/19).
* '''Adli Sicil Kaydı:''' Uzlaşma sonucunda dosyanın kapatılması sanığın adli sicil (sabıka) kaydına mahkûmiyet olarak işlenmez.

== Ayrıca Bakınız ==
* [[Ceza Muhakemesi Kanunu]]
* [[Asliye Ceza Mahkemesi]]
* [[Dolandırıcılık]]
* [[Güveni kötüye kullanma]]
* [[Arabuluculuk]]
* [[Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar]]

== Kaynakça ==
{{Kaynakça}}

[[Kategori:Ceza muhakemesi hukuku]]
[[Kategori:Alternatif uyuşmazlık çözümleri]]
[[Kategori:Ceza hukuku]]

Uzlaştırma - Revizyon geçmişi

Admin: /* Şikâyete Bağlı Olmayan Ancak Kanunda Sayılan Suçlar */

Admin: /* Ayrıca Bakınız */