https://wiki.hukukipedia.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Asliye_ticaret_mahkemesiAsliye ticaret mahkemesi - Revizyon geçmişi2026-10-11T00:09:08ZViki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi.MediaWiki 1.46.0https://wiki.hukukipedia.org/index.php?title=Asliye_ticaret_mahkemesi&diff=1722&oldid=prevAdmin 08.40, 11 Eylül 2026 tarihinde2026-09-11T08:40:26Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw-interface="">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="tr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Önceki sürüm</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08.40, 11 Eylül 2026 tarihindeki hâli</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l75">75. satır:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">75. satır:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategori:İlk derece mahkemeleri]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategori:İlk derece mahkemeleri]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategori:Ticaret hukuku]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategori:Ticaret hukuku]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Kategori:Mahkemeler]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wikidb:diff:1.41:old-1428:rev-1722:php=table -->
</table>Adminhttps://wiki.hukukipedia.org/index.php?title=Asliye_ticaret_mahkemesi&diff=1428&oldid=prevAdmin: "__NOTOC__ '''Asliye ticaret mahkemesi''', Türk adli yargı teşkilatında ilk derece hukuk yargılamasını yürüten, ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli özel nitelikli (ihtisaslaşmış) bir hukuk mahkemesidir.<ref>Kuru, Baki (2020). *Medenî Usul Hukuku*. Ankara: Yetkin Yayınları.</ref> Bu mahkemeler, ticaret hayatının kendine has dinamiklerini, tacirler arasındaki uyuşmazlıkları ve şirketl..." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu2026-09-06T08:57:57Z<p>"__NOTOC__ '''Asliye ticaret mahkemesi''', Türk adli yargı teşkilatında ilk derece hukuk yargılamasını yürüten, ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli özel nitelikli (ihtisaslaşmış) bir hukuk mahkemesidir.<ref>Kuru, Baki (2020). *Medenî Usul Hukuku*. Ankara: Yetkin Yayınları.</ref> Bu mahkemeler, ticaret hayatının kendine has dinamiklerini, tacirler arasındaki uyuşmazlıkları ve şirketl..." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu</p>
<p><b>Yeni sayfa</b></p><div>__NOTOC__<br />
'''Asliye ticaret mahkemesi''', Türk adli yargı teşkilatında ilk derece hukuk yargılamasını yürüten, ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli özel nitelikli (ihtisaslaşmış) bir hukuk mahkemesidir.<ref>Kuru, Baki (2020). *Medenî Usul Hukuku*. Ankara: Yetkin Yayınları.</ref><br />
<br />
Bu mahkemeler, ticaret hayatının kendine has dinamiklerini, tacirler arasındaki uyuşmazlıkları ve şirketler ile sermaye piyasası ilişkilerini uzmanlık düzeyinde çözüme kavuşturmak amacıyla kurulmuştur. Görev alanı bakımından [[asliye hukuk mahkemesi]] ile arasındaki ilişki bir yetki ilişkisi değil, kamu düzenine ilişkin bir '''görev''' ilişkisidir.<br />
<br />
== Hukuki Dayanak ve Kuruluş ==<br />
Asliye ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve yargı çevresi;<br />
* 5235 sayılı '''Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'''un 5. maddesinde,<br />
* 6102 sayılı [[Türk Ticaret Kanunu]]'nun (TTK) 4 ve 5. maddelerinde,<br />
düzenlenmiştir.<br />
<br />
* '''Kuruluş Yeri:''' Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca il merkezlerinde veya coğrafi durum ve iş hacmi gözetilerek belirlenen ilçelerde kurulur.<br />
* '''Müstakil Mahkeme Bulunmayan Yerler:''' Asliye ticaret mahkemesi kurulmamış olan yargı çevrelerinde, bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere o yerdeki '''[[asliye hukuk mahkemesi]]''' asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar (TTK m. 5/3).<br />
<br />
== Mahkemenin Heyet Yapısı ve İşleyişi ==<br />
Türk hukuk sisteminde ilk derece hukuk mahkemeleri kural olarak tek hâkimli olmasına rağmen, asliye ticaret mahkemelerinde ikili bir yapı uygulanır:<br />
* '''Heyet Hâlinde Bakılan Davalar:''' Kanunlarda açıkça heyetçe bakılacağı belirtilen işler (örneğin [[konkordato]], iflas ve şirket tasfiyesi gibi kritik ticari davalar) ile konusu belirli bir parasal sınırı aşan uyuşmazlıklar bir başkan ve iki üye hâkimden oluşan heyet tarafından karara bağlanır.<br />
* '''Tek Hâkimle Bakılan Davalar:''' Kanunda heyet görevine bırakılmayan ve parasal sınırın altında kalan dava ve işlere heyette görevli hâkimlerden biri tarafından tek hâkim olarak bakılır.<br />
<br />
== Görev Alanı (Ticari Davalar) ==<br />
TTK'nin 4. ve 5. maddeleri uyarınca asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren uyuşmazlıklar üç ana başlık altında toplanır:<br />
<br />
=== Mutlak Ticari Davalar ===<br />
Tarafların sıfatına veya tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, doğrudan doğruya kanun hükmü gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır:<br />
* 6102 sayılı TTK'de düzenlenen tüm hususlar ([[kıymetli evrak hukuku]], çek, poliçe, bono, [[şirketler hukuku]], deniz ticareti, sigorta hukuku vb.),<br />
* 2004 sayılı [[İcra ve İflas Kanunu]]'nda düzenlenen iflas, [[hileli iflas]] hukuksal boyutları, iflasın ertelenmesi ve [[konkordato]] davaları,<br />
* Türk Medeni Kanunu'nun rehin karşılığında ödünç verme işiyle ilgili hükümleri (TMK m. 962-969),<br />
* Türk Borçlar Kanunu'nda yer alan malvarlığının veya işletmenin devralınması, işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi, rekabet yasağı, ticari temsilciler ve ticari vekiller hükümleri,<br />
* Fikri mülkiyet, patent, marka ve telif haklarından doğan (ihtisas mahkemesi kurulmayan yerlerde) ticari uyuşmazlıklar,<br />
* Bankacılık ve finans mevzuatından kaynaklanan özel davalar.<br />
<br />
=== Nispi Ticari Davalar ===<br />
Her iki tarafın da [[tacir]] olduğu ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunduğu davalardır. Davanın ticari sayılması için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:<br />
# Her iki taraf tacir sıfatına sahip olmalıdır.<br />
# Dava konusu uyuşmazlık her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmelidir.<br />
<br />
=== Havale Yoluyla Ticari Davalar ===<br />
Yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren ancak kanunun özel hükmü gereği ticari dava sayılan istisnai durumlardır (örneğin havale ve saklama sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar).<br />
<br />
== Dava Şartı Arabuluculuk ==<br />
6102 sayılı TTK'nin 5/A maddesi uyarınca asliye ticaret mahkemelerinin görev alanındaki birçok uyuşmazlık için arabuluculuk zorunlu kılınmıştır:<br />
* Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak, tazminat, itirazın iptali ve menfi tespit talepli ticari davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması '''[[dava şartı]]'''dır.<br />
* Arabulucuya başvurulmadan doğrudan asliye ticaret mahkemesinde açılan davalar, herhangi bir esasa girilmeksizin usulden reddedilir.<br />
<br />
== Asliye Hukuk Mahkemesi ile Karşılaştırma ==<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Kriter !! Asliye Ticaret Mahkemesi !! [[Asliye Hukuk Mahkemesi]]<br />
|-<br />
| '''Mahkeme Niteliği''' || İhtisas (özel) mahkemesidir || Genel görevli hukuk mahkemesidir<br />
|-<br />
| '''Hâkim Yapısı''' || Dava değerine/türüne göre tek hâkimli veya heyet hâlindedir || Tek hâkimlidir<br />
|-<br />
| '''İlişki Türü''' || Aralarındaki ilişki kamu düzenine ilişkin "görev" ilişkisidir || Aralarındaki ilişki kamu düzenine ilişkin "görev" ilişkisidir<br />
|-<br />
| '''Temel Görev Kapsamı''' || Mutlak ve nispi ticari davalar, iflas ve şirketler hukuku || Ticaret, aile, iş veya tüketici mahkemelerinin alanına girmeyen tüm genel özel hukuk davaları<br />
|}<br />
<br />
== Kanun Yolları ==<br />
Asliye ticaret mahkemesinin verdiği nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren kural olarak '''iki hafta''' içinde ilgili [[Bölge Adliye Mahkemesi]] Hukuk Dairesi nezdinde [[istinaf]] kanun yoluna başvurulabilir (HMK m. 341). İstinaf incelemesi sonucunda verilen belirli parasal sınırın üzerindeki kararlara karşı ise [[Yargıtay]] nezdinde [[temyiz]] yolu açıktır.<br />
<br />
== Ayrıca Bakınız ==<br />
* [[Türk Ticaret Kanunu]]<br />
* [[Asliye Hukuk Mahkemesi]]<br />
* [[Tacir]]<br />
* [[Arabuluculuk]]<br />
* [[Konkordato]]<br />
* [[İcra ve İflas Kanunu]]<br />
<br />
== Kaynakça ==<br />
{{Kaynakça}}<br />
<br />
[[Kategori:Medeni usul hukuku]]<br />
[[Kategori:Türk yargı sistemi]]<br />
[[Kategori:İlk derece mahkemeleri]]<br />
[[Kategori:Ticaret hukuku]]</div>Admin