Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği

Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (kısaca TÜRMOB), Türkiye'deki tüm Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları (SMMMO) ile Yeminli Mali Müşavirler Odalarının (YMMO) katılımıyla kurulan, tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu statüsündeki en üst meslek birliğidir.^[1]

Birlik; mali müşavirlik ve muhasebe mesleğinin kamu yararına uygun biçimde gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının hak ve menfaatlerini korumak, mesleki standartları, ahlak kurallarını ve asgari ücret tarifesini belirlemek ve mesleki disiplini temin etmekle yetkili en üst idari organdır.

Yasal Dayanak ve Anayasal Konum

TÜRMOB'un kuruluşu, işleyişi ve görevleri;

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları" başlıklı 135. maddesinde,
13 Haziran 1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun dördüncü kısmında (m. 28-46),

ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir.

Birliğin merkezi Ankara'dadır. Kanunda belirtilen amaçlar dışında herhangi bir faaliyette bulunamaz; siyasi partilerle doğrudan veya dolaylı ortak faaliyette yer alamaz.

Teşkilat Yapısı ve Organları

TÜRMOB, Türkiye genelinde faaliyet gösteren yerel meslek odalarının oluşturduğu federatif bir üst çatıdır. Birliğin zorunlu yönetim ve denetim organları şunlardır:

1. Birlik Genel Kurulu (3568 m. 29-33)

Birliğin en yüksek karar organıdır. Odaların genel kurullarınca üyeleri arasından nispi temsil sistemiyle seçilen delegelerden oluşur.

Olağan olarak üç yılda bir toplanır.
Yönetim, Denetleme ve Disiplin Kurulu üyelerini seçer.
Birlik bütçesini, çalışma raporlarını ve kesin hesapları ibra eder.
Mesleki dayanışma, etik kurallar ve meslek ilke kararlarını onaylar.

2. Birlik Yönetim Kurulu (3568 m. 34-37)

Birliğin yürütme ve temsil organıdır. Genel Kurul tarafından kendi üyeleri arasından üç yıl süreyle seçilen 9 üyeden oluşur.

Kanunun 35. maddesi uyarınca, 9 kişilik yönetim kurulu üyelerinden en az 5'inin Yeminli Mali Müşavir (YMM) olması zorunludur.
Birlik Başkanı, Yönetim Kurulu üyeleri arasından ve kanun gereği yalnızca YMM unvanına sahip üyeler arasından seçilir.
Yönetim Kurulu; mesleki yönetmelikleri hazırlar, asgari ücret tarifesi taslağını Hazine ve Maliye Bakanlığına sunar ve ruhsat işlemlerini yürütür.

3. Birlik Disiplin Kurulu (3568 m. 38-39)

Odalar bünyesindeki disiplin kurullarının verdiği disiplin cezalarına (uyarma, kınama, geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma, yeminli sıfatını kaldırma ve meslekten çıkarma) karşı yapılan itirazları inceleyip nihai karara bağlayan üst yargı benzeri kuruldur.

Genel Kurulca seçilen 5 asıl, 3 yedek üyeden oluşur (üyelerin en az 3'ünün YMM olması şarttır).
Disiplin Kurulu kararları, onay için Hazine ve Maliye Bakanlığına sunulur.

4. Birlik Denetleme Kurulu (3568 m. 40)

Genel Kurulca seçilen 3 üyeden oluşur. Birliğin işlem ve hesaplarını inceler, mali denetim raporu hazırlayarak Genel Kurula sunar.

Temel Görev ve Yetkileri

3568 sayılı Kanun'un 30. maddesi uyarınca TÜRMOB'un başlıca görevleri şunlardır:

Muhasebe, denetim ve mali müşavirlik mesleğinin geliştirilmesini sağlamak, meslek ahlak ve standartlarını tesis etmek,
Odalar arasındaki iş birliğini kurmak, uyuşmazlıkları çözümlemek ve koordinasyonu sağlamak,
SMMM ve YMM ruhsatlarını tanzim etmek, onaylamak ve iptal işlemlerini yürütmek,
Staja Başlama Sınavı (SGS) ile SMMM ve YMM Mesleki Yeterlilik Sınavlarını organize etmek ve yürütmek (TESMER aracılığıyla),
Meslek mensuplarının uygulayacağı yıllık Asgari Ücret Tarifesi taslağını hazırlayarak onaylanmak üzere Hazine ve Maliye Bakanlığına iletmek,
Meslek unvanlarının haksız ve yetkisiz kullanımını önlemek, meslek mensuplarının hak ve yetkilerini korumak.

Bağlı Kuruluşlar ve Enstitüler

Temel Eğitim ve Staj Merkezi (TESMER)

Mali müşavirlik mesleğine giriş aşamasındaki stajyerlerin eğitim, değerlendirme ve sınav süreçlerini merkezi olarak yönetmek amacıyla TÜRMOB bünyesinde kurulmuş iktisadi işletmedir. Staj dosyalarının takibi, zorunlu e-staj eğitimleri ve sınav organizasyonları TESMER tarafından gerçekleştirilir.

Türkiye Muhasebe ve Denetim Standartları Enstitüsü (TMUDES)

Uluslararası Muhasebeciler Federasyonu (IFAC) standartlarına uyum sağlamak, mesleki standartlar ile etik kodları güncellemek ve sürekli mesleki gelişim eğitimleri düzenlemek amacıyla faaliyet gösterir.

Uluslararası Temsil

TÜRMOB, Türkiye'deki muhasebe ve denetim mesleğini uluslararası arenada temsil eden en üst yetkili kuruluştur:

IFAC (International Federation of Accountants - Uluslararası Muhasebeciler Federasyonu) asil üyesidir.
Accountancy Europe (Avrupa Muhasebeciler Federasyonu) üyesidir.
Akdeniz Ülkeleri Muhasebeciler Federasyonu (FCM) ve Güneydoğu Avrupa Muhasebeciler Birliği (SEEPAD) üyesidir.

İdari ve Mali Denetim

TÜRMOB'un mali ve idari işlemleri üzerindeki kamusal gözetim yetkisi Hazine ve Maliye Bakanlığına aittir. Bakanlık, gerektiğinde Birliğin ve yerel odaların her türlü işlem ve hesaplarını denetleme yetkisine sahiptir (3568 m. 41).

Ayrıca Bakınız

Kaynakça

↑ 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu. *T.C. Resmî Gazete*, Sayı: 20194, 13 Haziran 1989.

[1] 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu. *T.C. Resmî Gazete*, Sayı: 20194, 13 Haziran 1989.

[1]